cq5dam.web.1280.1280.jpeg
ปัจจัยอะไรบ้างที่ทำให้ปั๊มลมเสื่อมสภาพ

วันที่ 1 กันยายน 2021

ปัจจัยการเสื่อมสภาพของปั๊มลมสามารถแบ่งออกหลักๆ ได้เป็น 4 หัวข้อดังนี้
1. ความร้อน

ความร้อนเป็นหนึ่งในปัญหาที่เจอบ่อยกับปั๊มลมในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในพื้นที่ที่ประเทศที่มีอุณหภูมิร้อนเกือบตลอดทั้งปี โดยเฉพาะในหน้าร้อน ที่บางสถานที่อาจมีอุณหภูมิสูงถึง 40 องศา แล้วความร้อนสามารถส่งผลกระทบไปถึงปั๊มลมอย่างไรบ้าง​

Heat.jpg

1.1 ปัญหากับระบบน้ำมันเครื่อง

กระทบในลักษณะของความหนืด ศักยภาพในการระบายความร้อนลดลง และอายุความทนทานของน้ำมันที่ค่อย ๆ สูญเสียไปเร็วกว่าปกติ

 

1.2 วัสดุที่ทำจากยาง

วัสดุในเครื่องทั้งหมดที่ทำจากยางมีแนวโน้มที่จะเสื่อมสภาพเร็วขึ้น ถึงแม้ชิ้นส่วนภายในปั๊มลมจะใช้วัสดุชนิดพิเศษที่ทนต่อความร้อนสูงก็ตาม ความร้อนสะสมเป็นปัจจัยที่ส่งผลให้วัสดุยางเริ่มกรอบและมีแนวโน้มที่จะแตกหรือฉีกขาดได้ง่ายกว่าปกติ

1.3 ค่า Pressure Dew Point 

ความร้อนสูงจะสร้างภาระที่หนักขึ้นกับ air dryer ดังนั้น เมื่ออากาศบริเวณรอบปั๊มลมมีอุณหภูมิสูงกว่าปกติ อากาศร้อนจะถูกปั๊มลมดูดผ่านทาง inlet เข้าไปในระบบ และส่งต่อไปที่ air dryer จนสร้างภาระเกินกว่าที่เครื่องได้ถูกออกแบบไว้ ทำให้ air dryer มี pressure dew point ที่สูง อาจมากหรือน้อยขึ้นอยู่กับอุณหภูมิในแต่ละช่วงเวลา

ปั๊มลมคือเครื่องจักรตัวหนึ่งที่ทำงานหนักที่สุดในโรงงาน ซึ่งในหลาย ๆ สถานที่ ปั๊มลมมีการทำงานยาวนานถึง 24 ชั่วโมงต่อวัน โดยแทบไม่มีเวลาหยุดพักเครื่องจักรเลย ดังนั้นผู้ใช้ปั๊มลมทุกคนจึงจำเป็นต้องเข้าใจว่าแท้จริงแล้วมีปัจจัยอะไรบ้างที่ส่งผลต่อ reliability หรือการเสื่อมสภาพที่เกิดขึ้นกับเครื่องจักรของเรา เพื่อที่จะเลี่ยงการเกิด down time ให้ได้มากที่สุด 

2. ความชื้น

ปัจจัยที่สองที่กระทบต่อการเสื่อมสภาพของปั๊มลมคือความชื้นในอากาศ ความชื้นเป็นหนึ่งในสิ่งที่ค่อนข้างยากต่อการควบคุม โดยเฉพาะในพื้นที่เอเชียตะวันออกเฉียงที่เป็นเขตร้อนชื้นตลอดปี แล้วความชื้นสามารถสร้างปัญหาอะไรกับปั๊มลมได้บ้าง 

Humidity.jpg
2.1 การดูดอากาศเข้าเครื่องผ่าน air filter ยากขึ้น

ความชื้นในอากาศส่งผลต่อประสิทธิภาพในการดูดอากาศเข้าเครื่องปั๊มบลม อากาศที่ไหลผ่านตัว air filter จะเกิดแรงต้านทานที่สูงกว่าปกติ เมื่อเทียบกับพื้นที่ที่อากาศแห้ง 

 

2.2 โอกาสน้ำกลั่นตัวในระบบมีสูงขึ้น

ทั่วไปอากาศโดยรอบที่มีความชื้นจะถูกปั๊มลมดูดเข้าไปในเครื่อง และถูกบีบอัดให้เกิดเป็นแรงดัน ส่วนมวลไอน้ำจะถูกบีบจนเกิดเป็นหยดน้ำ ณ จุด outlet ปั๊มลม ในเขตพื้นที่ร้อนชื้นนั้น การเกิดน้ำกลั่นตัวมักเกิดได้เยอะกว่าพื้นที่ที่มีอากาศแห้ง 

2.3 Water separator หรือ auto drain ทำงานหนักขึ้น

อุปกรณ์ระบายน้ำจากทั้งปั๊มลม และ air dryer มีแนวโน้มที่จะรับภาระจากน้ำที่กลั่นตัวที่ outlet ของทั้งตัวปั๊มลม และ air dryer มากขึ้น 

2.4 เพิ่มโอกาสการเกิดสนิม และการช็อตของอุปกรณ์ไฟฟ้า 

ความชื้นในอากาศสามารถเพิ่มแนวโน้มให้อุปกรณ์ทั้งระบบเกิดสนิมได้ง่ายกว่าเดิม โดยเฉพาะภายในระบบปั๊มลมที่เป็นเหมือนเครื่องดูดทั้งอากาศและความชื้น ในส่วนของระบบไฟฟ้าเองการที่ความชื้นในอากาศสูง ความเป็นไปได้ที่จะเกิดการช็อตในอุปกรณ์ก็จะสูงขึ้นตามพร้อม ๆ กัน 

3. ฝุ่น

ฝุ่นโดยทั่วไปมักมีในทุกโรงงาน ปริมานมากน้อยขึ้นอยู่กับลักษณะของโรงงานในแต่ละที่ อย่างไรก็ตามปัจจัยการเสื่อมสภาพที่เกิดจากฝุ่นนั้นถือเป็นปัจจัยที่ค่อนข้างควบคุมได้ง่ายที่สุดอันหนึ่ง ซึ่งฝุ่นสามารถสร้างผลกระทบกับระบบปั๊มลมได้ดังนี้

3.1 Air Filter ตัน

Air filter หรือกรองอากาศตัน ส่งผลให้อากาศไหลเข้าเครื่องได้น้อยลง ผู้ใช้เครื่องอาจพบเจอปัญหาเบื่องต้น คือตัวเครื่องผลิตลมได้ช้ากว่าปกติ และอาจพบเจอปัญหาการกินกระแสไฟที่สูงขึ้นร่วมด้วยได้ 

 

3.2 Cooler ตัน

(air cooler & oil cooler) มีโอกาสตันจากปริมานฝุ่นในอากาศที่มากขึ้น เมื่อ blower หรือพัดลมดูดอากาศทำงาน ฝุ่นจะถูกดูดเข้าไปติดตามรังผึ้ง ส่งผลให้ปั๊มลมไม่สามารถระบายความร้อนได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ทำให้อะไหล่ภายในระบบเสื่อมสภาพเร็วกว่าที่ควรจะเป็น

4. เวลา

หลายคนอาจไม่นับข้อนี้เป็นปัจจัย แต่แท้จริงแล้วเวลาถือเป็นหนึ่งในปัจจัยหลักที่ทำให้เกิดการเสื่อมสภาพของปั๊มลม ซึ่งเวลาจะกระทบกับปั๊มลมดังนี้

4.1 Consume parts เสื่อมสภาพ 

Consume parts หรืออะไหล่สิ้นเปลือง ได้แก่ air filter, oil filter, oil separator, oil lubricant และ mainline filter ทุกชิ้นถูกออกแบบให้มีอายุใช้งานของตัวเอง เมื่ออะไหล่แต่ละชิ้นถึงวาระแล้ว ผู้ใช้เครื่องจำเป็นต้องเปลี่ยนอะไหล่ชิ้นใหม่เสมอ เพื่อลดความเสี่ยงที่จะเกิดการ down time และความเสียหายที่เวลาเกิดแล้วจะสร้างความเสียหายต่อไปยังชิ้นส่วนอื่น ๆ ของเครื่องร่วมด้วย 

 

4.2 อุปรกรณ์กลุ่ม Electrical Protection เสื่อมสภาพ 

electrical protection เสื่อมสภาพ เช่น กลุ่มซีลยางกันน้ำเข้าตามขอบตู้ไฟ วัสดุกลุ่มนี้จัดอยู่ในกลุ่ม life time ก็คือจะเปลี่ยนเมื่อเกิดการเสียหายเท่านั้น ทั่วไปวัสดุค่อนข้างมีอายุการใช้งานที่ยาวนานมาก ผู้ใช้เครื่องควรให้ความสำคัญและตรวจสอบเป็นระยะ เนื่องจากความเสียหายที่เกิดขึ้น อาจเกิดเป็นความเสียหายต่อเนื่องจนทำให้อะไหล่หลาย ๆ ส่วน เสียหายตามได้เช่นกัน

4.3 ลูกปืนในระบบเสื่อมสภาพ

ลูกปืนในระบบ คือลูกปืนที่ติดตั้งที่ screw element ออกแบบมาให้รับกับการหมุนของ screw ซึ่งมีรอบหมุนที่สูงมาก ดังนั้นอุปกรณ์กลุ่มนี้มักเกิดการเสื่อมสภาพ หรือ wearing ตามระยะเวลาการใช้งานอยู่แล้ว ผู้ใช้เครื่องจึงควรต้องทำการเปลี่ยนลูกปืนตามวาระที่กำหนดโดยผู้ผลิต